उपभोक्ता हित संरक्षण तथा बजार अनुगमन शाखा

उपभोक्ता हित संरक्षण र अधिकार सम्वन्धि कार्यालयले सम्पादन गर्ने क्रियाकलापहरु :

             उपभोक्ता अधिकार नागरिकको एक महत्वपुर्ण अधिकार हो I उक्त अधिकार संरक्षण गर्न संघीय तथा प्रदेश सरकारले औधोगिक व्यवसाय ऐन, व्यापार व्यवसाय ( दर्ता तथा संचालन ) ऐन , उपभोक्ता संरक्षण ऐन , नियमावली जस्ता ऐन नियम कानुन वनाई लागु गरेको छ I उक्त ऐन नियम कानुनहरुको प्रभावकारी कार्यान्वयन गरि आम उपभोक्ताहरुको उपभोक्ता अधिकार संरक्षण र अधिकार सुनिश्चित गर्न कर्णाली प्रदेश सरकार अन्तर्गतको प्रदेश वजार अनुगमन समितिले जिल्ला स्तरमा उधोग तथा उपभोक्ता हित संरक्षण कार्यालयका प्रमुखको संयोजकत्वमा जिल्ला वजार अनुगमन समिति गठन गरेको छ I कार्यालयले उपभोक्ता हित संरक्षणको क्षेत्रमा हाल तपसिलका क्रियाकलापहरु संचालन गर्दै आइरहेको छ I

 १.१ वजार अनुगमन कार्यक्रम :- 

               जिल्ला वजार अनुगम समिति मार्फत कार्यालयले जिल्ला प्रशासन कार्यालय , जिल्ला प्रहरी   कार्यालय , सम्वन्धित स्थानिय सरकार अन्य सरोकारवाला निकायहरु संग आवस्यक समन्वय र सहकार्य गरि सवै क्षेत्रको सहभागितामा जिल्लाका सवै स्थानीय तहहरुमा रहेका वजार लक्षित गरि वजार अनुगमन कार्य सम्पादन गर्दै आइरहेको छ I यस कार्यवाट आम उपभोक्तालाई उपभोग्य वस्तु तथा सेवाको उपभोग गर्ने सम्वन्धमा सचेतना अभिवृद्धि भएको छ ।

१.२ सचेतनामुलक कार्यक्रम :-

             कार्यालयले यस कार्यक्रम अन्तर्गत एफ . एम . रेडियो मार्फत विभिन्न सन्देशमुलक सूचना प्रशारण गर्ने , सन्देशमुलक श्रव्यदृश्य सामाग्री निर्माण गरि प्रशारण गर्ने , दिवसहरु मनाउने , विभिन्न क्षेत्रमा यस विषयमा प्रतियोगिताहरु संचालन गर्ने र विभिन्न क्षेत्रमा उपभोक्ता सचेतना सम्वन्धिका सचेतनामुलक सुचनाहरु होर्डिङ्ग बोर्डहरु मार्फत राख्ने आदि जस्ता क्रियाकलापहरु संचालन गर्दै आइरहेको छ ।  उपभोक्ता हित अधिकार को प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्न वस्तु तथा सेवा प्रदान गर्ने पक्ष र आम उपभोक्ताको प्रमुख जिम्मेवारी र दायित्व रहेको हुन्छ I विशेष गरि यी दुई पक्षले निम्न कुराहरुमा प्राथमिकताका साथ ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ I

वस्तु तथा सेवा उपभोग गर्ने उपभोक्ताहरुले ध्यान दिनु पर्ने बिषयहरु

•   बिज्ञापनको भर नपरौं,गुणस्तर र मुल्य हेरी बुझी मात्र बस्तु वा सेवाको खरिद गरौँ ।
•   प्याकिंग गरिएका बस्तुहरुमा उत्पादकको नाम ,ठेगाना र दर्ता नं. तथा ब्याज नं. हेरी मात्र खरिद गरौँ।
•  बिक्रेताले पसलमा मुल्यसुची टाँस गरेको छ ,छैन आफुले खरिद गर्न चाहेको बस्तुको मुल्य सो सुचिमा उल्लेख छ वा छैन जाँचगरौँ ।
•  उपभोग्य मिति नाघेका कुनै पनी बस्तुहरु प्रयोग नगरौँ।
•  सामान खरिद गरिसके पछि अनिवार्य रुपमा बिल लिने गरौँ ।
•  बाताबरणमैत्री वस्तु र सेवा उपयोग गरौँ स्वस्थ तथा स्वच्छ वातावरण निर्माणमा सहयोग गरौं  ।
•  स्वास्थ्यकर्मी तथा डाक्टरको सल्लाहबिना जथाभाबी औषधिको प्रयोग नगरौँ ।
•  कम नापतौल कालोबजारी तथा कृतिम अभाब गरेको जानकारी तत्काल सम्वन्धित निकायमा जानकारी दिर्इ सचेत नागरीकको भुमिका निर्वाह गरौँ ।
•  सम्बन्धित निकायमा दर्ता नगरी उत्पादन बिक्री बितरण भएका बस्तु वा सेवा अबैध हुने तथा स्वास्थयमा गम्भीर असर पार्न सक्ने भएकोले त्यसप्रति सबै उपभोक्ता सचेत रहौँ ।

    बस्तु तथा सेवा प्रदायकले ध्यानदिनुपर्ने बिषय 

•  वस्तु वा सेवा बिक्री बितरणपश्चात अनिवार्य रुपमा बिल विजक जारी गरौँ ।
• उपभोग्य मिति नाघेका बस्तुहरुको बिक्री बितरण नगरौँ ।
•  बिक्री कक्षमा अनिवार्य रुपमा मूल्यसुचि टाँस गरौँ ।
• सम्ब्नधित निकायमा दर्ता गरेर मात्र उधोग ब्यवसाय सञ्चालन गरौँ।
• उपभोग्य मिति समाप्त भएका बस्तुहरु नष्ट गर्ने बानी बसाली एक सभ्य ब्यवसायिको परिचय दिऔं ।
• उत्पादन मिति उपभोग्य मिति मुल्यमा केरमेट नगरौँ ।
• लेवल लगाएका बस्तुहरु मात्र आयात गरी बिक्री बितरण गरौँ ।
• उपभोक्ताको स्वास्थ्य तथा बातावरणमा असर पुर्याउन सक्ने बस्तुहरुको कारोबार नगरौँ ।